Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Kanser Daire Başkanlığı, Mayıs ayı, “Cilt Kanseri Farkındalık Ayı” vesilesiyle önemli bir bilgi notu yayınladı. Yaz aylarında artan güneş maruziyeti öncesinde, bu ay boyunca düzenlenen etkinliklerle toplumun cilt kanseri konusunda bilinçlenmesi ve erken teşhisin önemi vurgulanıyor. Vücudumuzun en büyük organı olan cilt, çevresel faktörlere karşı koruma sağlarken, güneş ışınları gibi risklerle de karşı karşıya kalıyor. Cilt kanseri, derideki hücrelerin anormal çoğalmasıyla oluşuyor. En büyük çevresel risk faktörü, ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmak. Özellikle sabah 10.00 ile öğleden sonra 16.00 saatleri arasında korunmasız güneş ışığına maruz kalmak, cilt kanseri riskini ciddi oranda artırıyor. Hava kirliliği, zararlı kimyasallar ve solaryum kullanımı da diğer risk faktörleri arasında yer alıyor. Açık tenli bireyler, çocuklukta geçirilen güneş yanıkları, ailede cilt kanseri öyküsü ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı da riski artırıyor. Cilt kanserleri, melanom dışı deri kanserleri ve melanom olarak iki ana gruba ayrılıyor. Melanom dışı kanserler genellikle derinin üst tabakalarında başlarken, melanom daha nadir görülse de hızlı yayılımı ve yüksek ölüm oranıyla dikkat çekiyor. Ülkemizde her yıl yaklaşık 20.000 kişiye melanom dışı cilt kanseri, 1.500 kişiye ise melanom tanısı konuyor. Dünya Sağlık Örgütü, özellikle açık tenli bireylerin yoğun UV radyasyonuna maruz kaldığı toplumlarda melanomun ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirtiyor. Korunma Yolları ve Erken Teşhis Cilt kanserinden korunmak için uzmanlar, yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanımı, koruyucu giysiler, şapka ve güneş gözlüğü gibi önlemleri öneriyor. Ayrıca cildin düzenli kontrol edilmesi ve zararlı kimyasallardan uzak durulması büyük önem taşıyor. Kendi kendine cilt muayenesi, ayda bir kez yapılarak benlerdeki veya lekelerdeki değişikliklerin erken fark edilmesini sağlıyor. Yeni oluşan, boyut, şekil veya renk değiştiren benler, kanama, kaşıntı, pullanma gibi belirtiler cilt kanseri habercisi olabilir. Kendi Kendine Muayene Nasıl Yapılır?
- İyi aydınlatılmış bir odada tam boy ayna kullanın.
- El aynasıyla uyluk arkası gibi zor görülen bölgeleri kontrol edin.
- Avuç içleri, ayak tabanları, saç derisi ve tırnaklar dahil tüm vücudu inceleyin.
- Sırt ve saçlı deri gibi alanlarda yakınlarınızdan yardım alın.
Tahmini okuma suresi: 2 dakika.
Furkan Onur Öztaş
