Edirne’nin tarihi ve kültürel mirasının en nadide parçalarından biri olan Evliya Kasım Paşa Camisi, toprağın bir metre altında gizlenmiş muhteşem yolları, rıhtımı ve haziresiyle, ender rastlanan “Yalı Camileri”nden biri olarak gün yüzüne çıkıyor. Osmanlı döneminin önemli eserlerinden olan bu cami, restorasyon çalışmalarıyla tarihteki görkemli günlerine geri dönmeye hazırlanıyor. Edirne Valisi Yunus Sezer, camideki çalışmaları yerinde inceleyerek, projenin detayları hakkında bilgi aldı. Restorasyon kapsamında caminin rıhtımı, eski yürüyüş yolu, hazire alanı ve bir kitapkafe de yer alacak şekilde kapsamlı bir yenileme gerçekleştirilecek.
OSMANLI TARİHİNE TANIKLIK EDEN BİR MİRAS
Evliya Kasım Paşa Camisi, Osmanlı Padişahları I. Murat ve Fatih Sultan Mehmet dönemlerinde önemli bir devlet adamı olan Evliya Kasım Paşa tarafından 1478 yılında inşa ettirildi. Tunca Nehri’nin kıyısında, Kirişhane semtinde yer alan bu tek kubbeli, kare planlı ve tek minareli cami, Osmanlı mimarisinin sade ama zarif örneklerinden biridir. Halk arasında “Yalı Cami” olarak da bilinen yapı, padişahların kayıklarla gelerek namaz kıldığı bir ibadet merkezi olarak tarihe geçti. Caminin nehre uzanan 14 basamaklı taş merdivenleri, zamanında cemaatin su yoluyla ulaşımını kolaylaştırırken, günümüzde taşkınlar nedeniyle sadece iki basamağı kalmış durumda. Kasım Paşa, Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezid dönemlerinde vezirlik ve bir süre sadrazamlık yapmış, “Evliya” unvanıyla anılan önemli bir şahsiyettir. Caminin haziresinde bulunan mezarı, Edirne Kadıları Mezarlığı olarak da bilinen alanda yer alıyor. Ancak yıllarca süren ihmalkârlık ve Tunca Nehri’nin taşkınları, hem camiyi hem de çevresindeki bu tarihi mezarlığı ciddi şekilde tahrip etti. 1700’lü yıllarda yaşanan depremde zarar gören cami, 1900’lü yıllardaki bir başka depremle minaresini kaybetti ve 1950’den itibaren ibadete kapatıldı.Furkan Onur Öztaş
