Kırklareli İl Genel Meclisi Tarım ve Hayvancılık Komisyonu Kırklareli’nde bulunan barajların ve hayvan sulama göletlerinin kuraklıktan ne kadar etkilendiği ve halkın mağdur olmaması için ne tür tedbirlerin alınması gerektiği konusunda rapor hazırladı. Raporu Komisyon Başkanı İlhan Okumuş Meclise sundu. 1880 -2019 yılları arasında sıcaklıkların 1,09 derece arttığını belirten Okumuş, bunun yıllar içinde git gide arttığını ve 2016 yılının en sıcak yıl 2019 yılının ikinci en sıcak yıl ve 2020 yılının üçüncü en sıcak yıl olarak kayıtlara geldiğini belirtti. Tüm Türkiye'ye düşen yağış ortalamasının 450 m3 iken 2020 yılında 390 milyar m3’e düştüğünü ancak bir yıl yaşanan kuraklığın “kuraklık” olarak ifade edilmediğini üç yıl peş peşe yaşanması gerektiğini kaydetti. Kırklareli’nde geçen yıl ve bu yıl belirli oranda bir yağış azalması yaşandığına değinen Okumuş, bunun sonucunda derelerde, yer altı sularında, hayvan içme suyu göletlerinde azalmalar meydana geldiğini anlattı. Yağış miktarı düşerken su tüketiminin ise git gide arttığını ifade eden Okumuş, “Sektörlere göre yıllık değişimlerde su tüketimi artarak devam etti. Su tüketiminin yanında yıllara göre karlı gün sayılarının ve yağışların azalması sonucunda barajlarda tarıma verilen su miktarında şu azalmalar görüldü. Kırklareli Barajından 2018 yılında 49 milyon m3, 2019 yılında mevsimin kurak geçmesinden dolayı 20 milyon m3 su kullanıldı. Büyük boyutta mısır ekimi yapılamadı. 2020 yılı 45 milyon m3, 2021 yılı 47 milyon m3 su harcanmıştır. Kayalı Barajı 2018 yılı 51 milyon, 2019 yılı kuraklıktan dolayı 18 milyon m3 harcanmış olup, mısır ekimi yapılamadı. 2020 yılı 53 milyon, 2021 yılı 52 milyon m3 su harcanmıştır. Bu su miktarlarında yıllık ortalama iki barajın toplamı 100.000 dönüm arazi sulanmakta olup kapalı sulama sisteminde aynı su miktarıyla en az 300.000 dönüm arazi sulanabilir. Kırklareli Belediyesinin içme suyu yıllık 7 milyon m3 civarındadır. İki Barajın tarımda kullandığı su miktarı Kırklareli Belediyesinin 14 yıllık içme suyu miktarı kadardır. Babaeski Belediyesinin Malkara sırtı mevkiinde 5 adet içme ve kullanma suyu kuyusu bulunmakta olup kuyu derinlikleri, 300-340 metre arasında değişmektedir. Her bir kuyudan çekilen su miktarı ortalama 20-25 l/s'dir. İlçe merkezine dağıtılan su miktarı yıllık 2.000.000 tondur. Mevsimsel değişiklikler dışında çok fazla değişim yaşanmamaktadır. Kırklareli Belediyesi içme ve kullanma suyunu Kırklareli Barajından sağlamaktadır. Yıllık içme ve kullanma suyu 7.000,000 milyon m3 ile 8.000.000 m3 arasında değişmektedir. Armağan Barajında içme ve kullanma suyunun sağlanması için çalışmalar yürütülmekte ancak yapım bir türlü sona ulaşmamaktadır. Lüleburgaz Belediyesi içme ve kullanma suyunu 280 metre derinlikte 26 kuyudan sağlamaktadır. İlçenin yıllık içme ve kullanma suyu olarak kullandığı su miktarı 8.000.000 m3 az miktarda geçmektedir. Mevsimlere göre değişkenlik göstermektedir. Edirne Belediyesi içme ve kullanma suyu olarak Kayalı Barajından yıllık 19.000.000 milyon m3 içme ve kullanma suyu kullanmaktadır. Kayalı Barajında yıllık 4 milyon m3 su buharlaşma yoluyla kaybolmaktadır. 9-10.000.000 milyon m3 su dip savakta kalmaktadır. Kırklareli Barajından da sanayiye yıllık su kotası ayrılmasına karşılık şimdilik kullanılmamaktadır. Buharlaşma ile 3.000.000 m3 ve dip savakta da 2 yıllık içme kullanma suyu olarak 20.000.000 milyon m3 yedek su bırakılmakta, ayrıca yılların verdiği toprak ve benzeri maddeler ile dibin dolması ile 5-6 milyon m3’lük bir su kaybı yaşanmaktadır” dedi.
Suyun denetimi sağlanmalı
Bu yıl beklenen yağışların yaşanmadığını umutların bahara kaldığını söyleyen Okumuş, alınması gereken önlemleri şöyle aktardı; “Acil olarak Kırklareli İlinde olan tüm barajlarda kapalı şebekeye geçilerek, tüm su kullanımlarında barajlarda yer altı su kuyularında, tarımda, sanayide acil olarak sayaçlar takılarak suyun denetimi yapılmalıdır. Toprak, su, havanın mutlaka sürdürülebilir hale gelmesi için acil olarak planlama yapılmalı bunların yasal olarak belirlenmesi yapılmalıdır. Kuraklığa karşı acil uyarı sistemleri oluşturulmalı. Su Birliği mutlaka kurulmalı, sanayi, tarım ve insanın kullanacağı su Ergene Havzasında planlanmalı ve uygulamaya geçilmelidir. Üreticiye su kullanımı ve diğer konularda eğitim ve bilinçlendirme yapılmalıdır. Geleceğe yönelik planlamalar yapılmalıdır. Orman ve yeşil bitki örtüsü arttırılmalı, ormanlarda ağaç tepelerinin yağış şiddetini azaltması yaprakların hızı azaltması, toprak üzerinde oluşan ölü örtünün sünger gibi suyu çekmesi ile ormana ulaşan yağışın tamamı toprağın içine sızar yer altı suyunu oluşturur bu nedenle ormanlık alanlar arttırılmalıdır. İğneada Longozu gibi su basar orman ekosistemleri kuraklığa karşı çok duyarlıdır. Bu sulak alanlar mutlaka korunmalıdır. Yer altı suyunu kullanan termik santrallar ve çok su kullanan sanayi türleri Kırklareli hudutları içinde engellenmelidir. Arazi kullanım planlaması mutlaka gerçekleştirilmelidir. Dere ıslahlarında dere ıslahı yöntemleri kullanılmalı düz geçişler değil menderesler oluşturulmalı. Derelerin kenarlarına taş duvar örülmesinden vaz geçilmelidir. Hızlı biçimde su hasadı yapılmalı küçük sulama amaçlı göletlerin sayısı artırılmalıdır. Su kirliliği önlenmelidir. Sanayide, şehir şebekelerinde suların arıtması yapılarak tekrar kullanılmalı yada arıtılan sular tarımda kullanılmalı. Denetimler sürekli olarak yapılmalıdır. Dereler ve yer altından çekilen sular mutlaka denetlenmelidir. Su tasarrufu kültürü oluşturulmalıdır. Mutlaka ilin kuzeyinde bulunan ve suyun oluşumunu sağlayan kalkerli, kireçli olan alan mutlaka korunmalı sayıları hızla artan taş ocakları mutlaka yasaklanmalıdır. Ocaklardan patlamalı olarak malzeme çıkarılmasına son verilmelidir.” (H. M. Taner)
