Köy Kanununa Günümüzde Kim Uyuyor? Kim Denetliyor?

Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günlerde nüfusun yüzde 80’i kırsal alanlarda yaşamını sürdürüyordu. Bu yaşam alanlarının başında da köyler geliyordu. Hal böyle olunca köy tanımını etraflıca yapmak, köy idaresini, köyde yaşayan kişilerin ve seçilmişlerin görev ve ödevlerini kesin bir şekilde ortaya koyan bir ‘köy kanunu’ yapma gereği duyuldu. Hala yürürlükte olan ‘Köy Kanunu’ geçmişten günümüze maddeler bazında değişime uğrasa da anlaşılır yalın dili ve kapsamı itibariyle en önemli kanunlardan birisi. Peki köy kanununa günümüzde riayet ediliyor mu? Köy yaşamına dair ayrıntılı tanımlar yapılan kanunda günlük yaşamda dair de önemli ödevler yer alıyor.

Örneğin Köy Kanunun ikinci faslı olan ‘Köy İşleri’ bölümünde Madde 12’de şu köy işleri ikiye ayrılıyor. Bunlar ‘Mecburi Olan İşler’ ve ‘Köylünün İsteğine Bağlı İşler’... Madde 13 ile tanımlanan ‘Mecburi Olan İşler’ maddesinin 16’ncı fıkrasında, “Köy yollarının ve meydanının etrafına ve köyün içinde ve etrafındaki su kenarlarına ve mezarlıklara ve mezarlık ile köy arasına ağaç dikmek. (Köylü her sene adam başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup yeşilleninciye kadar ağaca bakacak va yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve kemirerek zarar vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce bağlıyacaktır)” deniliyor.

Günümüzde bu kanun maddesi uyarınca bırakın ağaç dikmeyi tarım alanlarının özelikle toplulaştırılması süreçlerinde köy bayırlarında ciddi bir ağaç katliamına girişiliyor. Köylüler toplulaştırma kapsamında terk edecekleri eski tarım arazisi üzerindeki ağaçları ‘dedesinin, babasının’ ektiğini bahane ederek tarlanın yeni sahibine ‘yar etmemek’ için kesiyor, bu duruma da resmi kurumlar adeta cevaz veriyor.

İlgili kanun maddesi köy yaşamını ele alarak nizam sağlamanın yanında toplumsal eşitliği, imeceyi ve çevreyi korumayı da köylünün ödevlerin arasında gösteriyor. İlgili kanuna aykırı iş ve işlemlerde ise basit usulde ceza muhtarlıklara, işlenen suçun nevine veya verilen ödevin takibine ise yine muhtarlığa ve özellikle il merkezine bağlı köylerde valilere, ilçelere bağlı köylerde ise kaymakamlıklara veriliyor.

Köy Kanununu İncelemek İçin Tıklayınız: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.442.pdf

Furkan Onur Öztaş