Maliye Bakanlığı, yapay zekâ destekli Mekânsal Veri Analiz Sistemi (MEVA) ile son beş yıla ait tapu işlemlerini mercek altına aldı. Gayrimenkul satışlarında tapuda gösterilen bedel ile gerçek satış fiyatı arasında fark tespit edilmesi hâlinde hem alıcıya hem satıcıya ağır cezalar geliyor.
Ekonomist Muhammet Bayram, sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede, vatandaşların katmerli cezalarla karşı karşıya kalabileceğini ancak gönüllü düzeltme yapmaları hâlinde ceza uygulanmayacağını belirtti.
Gönüllü Beyan Ceza Getirmiyor
Bayram, özellikle büyükşehirlerde konut fiyatlarının yükselmesiyle kayıt dışı ödemelerin daha görünür hale geldiğini ifade ederek, “Bakanlık uzun süredir yapay zekâ ile rutin denetimler yapıyordu. Ancak tapuda beyan edilen değer ile gerçek satış fiyatı arasındaki farkların büyümesi üzerine son beş yılı kapsayan kapsamlı bir inceleme başlatıldı. Vatandaşlarımız düzeltme beyannamesi verirse herhangi bir ceza uygulanmayacak” dedi.
7 Milyona Yakın İşlem İncelemede
Maliye’nin sondaj yöntemiyle yaptığı kontrollerde ciddi farklar tespit edildiğini söyleyen Bayram, “Şu anda 7 milyona yakın işlem inceleniyor. Bu sayının artması bekleniyor. İncelemeler tüm Türkiye’de yapılacak olsa da İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Denizli ve Kocaeli gibi büyükşehirlerde daha yoğun bir denetim bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
Katmerli Ceza Uyarısı
Gayrimenkul satışlarında tapu harcının satış bedelinin yüzde 4’ü olarak alındığını hatırlatan Bayram, “Eksik beyan tespit edilirse hem alıcı hem satıcı eksik ödedikleri vergiyi, vergi ziyaı cezası ve yıllık yüzde 53,25 gecikme faiziyle ödemek zorunda kalacak. Bu da özellikle geriye dönük beş yıllık işlemlerde katmerli cezalar anlamına geliyor” diye konuştu.
Emlakçılar da Mercek Altında
Bayram, emlakçıların da denetim kapsamında olduğunu belirterek, “Komisyon faturası rayiç bedel üzerinden kesilip kalan kısmı elden alınan durumlarda, bu fark da tespit edilirse cezalı vergi tahsil edilecek” dedi.
“Vatandaşa Yük Getirmeyeceğiz”
AK Parti Genel Merkez Yerel Yönetimler Başkanı Mustafa Demir ise rayiç bedel düzenlemeleri konusunda hassas davranacaklarını vurguladı: “Vatandaşımızın sırtına yeni yük bindirmeyeceğiz. Hem vatandaşın hakkını koruyacak hem de belediyelerin ihtiyaçlarını gözeten bir dengeyi tesis edeceğiz.”
