T.Ü. Rektörü Prof. Dr. Hatipler'den 'Mübadele' Mesajı

Trakya Üniversitesi Rektörü Prof.Dr. Mustafa Hatipler’in Mübadelenin 102. Yıldönümü vesilesiyle bir mesaj yayınladı. Hatipler yayınladığı mesajında, “Aradan 100 yılı aşkın bir zaman geçmesine rağmen, ne yazık ki dünyanın pek çok yerinde benzer trajediler yaşanmaya devam ediyor. Her yıl binlerce insan, savaşlar, yoksulluk ve açlık yüzünden doğup büyüdükleri evlerini, yurtlarını terk etmek zorunda kalıyor. Bu topraklarda halkların yüzlerce yıllık birlikte yaşama deneyimi, savaşlar ve göçlerle yok ediliyor” vurgusunda bulundu.

Prof. Dr. Mustafa Haitpler’in yayınladığı mesajl şu şekilde, “ 30 Ocak 1923, bu topraklarda yaşanan en dramatik göç olaylarından biri olan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi'nin imzalandığı tarihtir. Tam 102 yıl önce, Türk ve Yunan Hükûmetleri arasında imzalanan Mübadele Sözleşmesi ile Türkiye’de yaşayan Rum Ortodokslar ile Yunanistan’da yaşayan Türk Müslümanların zorunlu göçü öngörülmüştü. Lozan Barış Antlaşması'na ek olarak yapılan bu sözleşme ile her iki ülke, vatandaşları din esasına göre zorunlu göçe tabi tutuldular. Mübadele sürecinin büyük kısmı, 1923-1924 yıllarında gerçekleşmiş ancak az sayıda göç hareketi 1930’a kadar devam etmiştir. Bu süreç yalnızca Türkiye ve Yunanistan ekonomilerini yıllarca süren ağır bir krize sürüklemekle kalmamış, aynı zamanda binlerce insanı topraklarından, evlerinden, hatıralarından kopararak, nesiller boyu sürecek derin yaralar açmıştır. Mübadiller, yüzyıllardır ekip biçtikleri topraklarını, evlerini, işyerlerini, ibadet ettikleri kutsal mekânları ve sevdiklerinin mezarlarını geride bırakmak zorunda kalmışlardır. Limanlarda ve tren istasyonlarında kurulan çadırlarda haftalarca, hatta aylarca beklemiş, çoğunluğu yolcu taşımaya elverişsiz gemilerle yapılan zorlu yolculuklarda yakınlarını kaybetmişlerdir. Aileler parçalanmış, göç ettikleri topraklarda uzun yıllar uyum sağlamakta güçlük çekmişlerdir. Doğdukları toprakları ziyaret etmelerine uzun yıllar izin verilmemiş, ilk kuşak mübadillerin büyük bölümü memleket hasretiyle bu dünyadan göçüp gitmişlerdir. Aradan 100 yılı aşkın bir zaman geçmesine rağmen, ne yazık ki dünyanın pek çok yerinde benzer trajediler yaşanmaya devam ediyor. Her yıl binlerce insan, savaşlar, yoksulluk ve açlık yüzünden doğup büyüdükleri evlerini, yurtlarını terk etmek zorunda kalıyor. Bu topraklarda halkların yüzlerce yıllık birlikte yaşama deneyimi, savaşlar ve göçlerle yok ediliyor. Orta Doğu’da, Balkanlar’da, Akdeniz’de, Ege’de ve yaşadığımız tüm coğrafyada çatışmaların yerine barışın, sürgünlerin yerine birlikte yaşamanın mümkün olduğu inancıyla, savaşlarda ve göç yollarında yaşamını yitirenleri saygı ve rahmetle anıyor, bir daha böyle derin acılar yaşanmamasını diliyorum”.

Furkan Onur Öztaş