Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, Ekonomim Gazetesi’ne çalışma hayatı ve gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bakan Işıkhan, 10 Aralık günü başlayacak asgari ücret görüşmelerinde hem işçi hem de işveren tarafının dikkate alındığını vurgulayarak, “Vatandaşı enflasyona ezdirmeme” yönündeki yaklaşımlarına işaret etti.
Işıkhan, “2025 yılı asgari ücret belirlenmesi için Asgari Ücret Tespit Komisyonunu 10 Aralıkta topluyoruz. Yine vatandaşlarımızı enflasyona ezdirmeyecek bir tutar ile işçilerimiz ve işverenlerimizin maksimum faydasına olacak ortak bir rakam olması için gayret edeceğiz” dedi.
1 Ocak’ta yürürlüğe giren 2024 asgari ücretinin, 2023’e göre yüzde 49 net artışla belirlendiğini anımsatan Işıkhan, “2024 yılı Ocak-Aralık dönemi için uygulanacak asgari ücret net 17.002,12 TL olarak belirlemiştik. Böylece, bir önceki döneme göre net asgari ücrette yüzde 49 oranında artış yapılmış oldu. 2002 yılında 184,25 TL olan net asgari ücret, 2024 yılında 17.002,12 TL oldu. Bu sürede, net asgari ücret, 2002 yılına göre 2024 yılında nominal olarak 92 kata kadar yükseltildi. Bu kapsamda, net asgari ücrette, 2002 yılına göre 2024 yılında reel olarak yüzde 309’luk artış gerçekleştirildi. Ekim 2024 itibariyle 2002 yılına göre 2024 yılında reel olarak yüzde 212’lik artış gerçekleştirildi” ifadelerini kullandı.
Özellikle son 3 yıldır asgari ücreti enflasyon oranının hayli üzerinde artırarak vatandaşın yanında olduklarını kaydeden Bakan Işıkhan, istihdam ve sosyal güvenlik prim destekleriyle işçilerin desteklendiğini, sonuçlarına göre değişiklikler yapılarak etkinliğinin artırıldığını vurguladı.
Yeni Nesil Çalışma Modelleri
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, yeni nesil çalışma modellerine yönelik de, yeni ekonomik ortamda hem Türkiye hem de dünyada değişimler olduğunu, yeni yöntem ve usullerin geliştirildiğini aktardı. Bu konuda, halen bir kısmı mevzuatta olan çalışma modelleri dışında, başka ülkelerde uygulaması da bulunan “Sıfır Saat Sözleşmeler Mikro İşler (Mini Jobs), Faaliyet Bazlı Çalışma Serbest Çalışma ve Dijital Platform Çalışması” gibi yöntemlerin incelendiğini kaydeden Bakan Işıkhan, zaman zaman işçi kesiminin iş güvencesi ve emeklilik hakları yönünden endişelerini dile getirdiği bu konuda üçlü mutabakatı arayacağını söyledi.
“Yeni nesil çalışma modellerini özellikle kadın, genç ve engelliler gibi işgücü piyasasında dezavantajlı konumda olan kişilerin işgücü piyasasına katılmalarını ve kalıcı olmalarını sağlamak için geliştiriyoruz” diyen Işıkhan, “Söz konusu modelleri geliştirirken işçi haklarından geri adım atılmayacak olup işçi ve işverenlerimizin mutabakatını arayacağız. Modellerin güvenceli olması da kesinlikle dikkat edeceğimiz bir husus. Her konuda olduğu gibi burada da sosyal diyalog mekanizmalarını en doğru şekilde işleteceğiz” dedi.
Son dönemde, vergi ve diğer alanlarda istisna ve muafiyetlerin daraltılması konusunda ekonomi yönetimi tarafından sıklıkla yapılan açıklamalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Işıkhan, desteklerin birkaç kanaldan olumlu etki yaptığını; zaman zaman gözden geçirilerek, değişikliklerle etkinliğinin artırıldığını vurgulayarak, “Kayıtlı istihdamın artırılması, gönüllü uyumun ve düzenli prim ödeme kültürünün yaygınlaştırılması, kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması gibi amaçlarla çeşitli sigorta primi teşvikleri uyguluyoruz” ifadesini kullandı.
Halen, 13’ü 4/a statüsünde eleman çalıştıran işyerleri, 2’si 4/b sigortalılar için toplamda 15 teşvik, destek ve indirim uygulandığını belirten Bakan Işıkhan, 2002’den bu yana aktif sigortalı sayısında yüzde 112, işyeri sayısında yüzde 200 artış sağlandığını; 2022’de 109.1, 2023’te 206.2 ve 2024 Ocak-Eylül döneminde 264.5 milyar TL teşvik sağlandığını, 2024 itibariyle 2.1 milyon işyeri ve 13.3 milyon sigortalının bu teşvik, destek ve indirimden yararlandığını belirtti.
Işıkhan, son 22 yıldaki teşvik tutarının da 889.5 milyar TL’ye ulaştığını söyledi.
Belediyelerin SGK Prim Borçları
Belediye ve belediye kuruluşlarının yanı sıra, bunların kurduğu şirketlerin de SGK prim borçlarının bütçe paylarından kesilmesine yönelik son değişikliğin ‘siyasi müdahale’ olduğu yönündeki eleştirileri yanıtlayan Bakan Işıkhan, belediye şirket borçlarındaki yükselişlerin Sayıştay raporlarına da yansıdığına dikkati çekerek, düzenlemenin Cumhurbaşkanı Kararı olarak tüm belediyeleri kapsadığını belirtti.
Burada kararın siyasi olması gibi bir durumun söz konusu olamayacağını söyleyen Işıkhan, şöyle devam etti:
“Bir karar, genelge ya da kanun yayımlanarak yürürlüğe girdiğinde herkes için geçerlidir. Herhangi birinin bundan muaf olması söz konusu olamaz. Herhangi bir kurum, bugün yürürlükte olan bir genelge, yönetmelik ya da kanundan muaf tutulabilir mi? Biz burada herkese eşit mesafedeyiz. Derdimiz bağcıyı dövmek değil üzüm yemek. Onun için belediyelere diyoruz ki borçlarınızı ödeme konusunda iradenizi ortaya koyun bizim kapımız herkese açık. Nitekim bugüne kadar da gelip görüşüp çözüm üretmek isteyen her belediye ile görüştük çözüm yolları aradık. Belediye şirketlerinin toplam prim borcu tutarı Eylül 2024 itibariyle yapılandırmada olanlar dahil 139 milyar 682 milyon TL olmuştur.”
İl müdürlükleri aracılığıyla belediyelerle iletişim halinde olduklarını ve bilgi verdiklerini kaydeden Bakan Işıkhan, “Borçların defaten ödenememesi halinde tecil ile taksitli ödeme ve satış kabiliyeti bulunan gayrimenkul teklifleri ile borçların ödenebileceği hususları devamlı olarak hatırlatılmaktadır. Buna rağmen borçların ödenmemesi halinde belediye ve şirketlerinin borçları, genel bütçe paylarından kesinti yoluyla tahsilat da dahil olmak üzere kanunların verdiği yetki, sorumluluk ve görevler çerçevesinde icra yoluyla takip ve tahsilat süreci işletilecektir” diye konuştu.
Işıkhan, belediyelerden taksitlendirme, gayrimenkul takası ve icra ile bugüne kadar yapılan tahsilatın ise 10 milyar 106 milyon TL olduğunu aktardı.
Belediyelerin 2024 Eylül itibariyle borç kırılımı hakkında da Bakan Işıkhan, “Belediye, belediye iktisadi teşekkülleri ve bunların kurduğu şirketlerin toplam prim borcu, yapılandırmada olanlar dahil 157 milyar 247 milyon TL düzeyinde bulunuyor. Bu borcun 139 milyar 682 milyon TL’si belediye şirketlerinde bulunuyor. Toplam borç açısından en borçlu 5 belediye, sırasıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi (9.9 milyar TL), Ankara Büyükşehir Belediyesi (8.8 milyar TL), İstanbul Büyükşehir Belediyesi (6,4 milyar TL), Adana Büyükşehir belediyesi (4.4 milyar TL) Şişli Belediyesi (2.9 milyar TL)” bilgilerini paylaştı. (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı)
Haber Merkezi
